Wszystkie wpisy autorstwa: Joanna Bierejszyk

Cygan powinien być tam, gdzie mu dobrze, czyli gdzie? (Martin Šmaus, Dziewczynko, roznieć ogieniek)

  Lektura powieści Dziewczynko, roznieć ogieniek wzbudzać może mieszane uczucia. Obraz Cygana, który w przeciwieństwie do gadziów ma ducha niespokojnego, doskonały kontakt z naturą (i końmi, których mowę rozumie), w sercu zaś nieprzemijającą tęsknotę, przeplatającą się z radością życia i pragnieniem wolności, jest do bólu romantyczny. Cygan Martina Šmausa nie potrzebuje ani zbyt wiele czasu, […]

Iza Klementowska – Samotność Portugalczyka

Nie mogę powiedzieć, że Samotność Portugalczyka to dobrze brzmiący tytuł. Być może dlatego, złapana w sidła przedsądów, tak długo zabierałam się za lekturę zbioru reportaży Izy Klementowskiej – bo o jakiego Portugalczyka tu niby chodzi? Na pewno trochę smutnego, trwoniącego czas w bocznej, niedostępnej dla turystów uliczce Lizbony, bo nie ma właściwie nic do roboty (patrz: […]

Redaktorka płakała, jak pisała, czyli literacka mapa świata | Wstępniak

Przypisywać literaturę do pojęć tak abstrakcyjnych, jak kierunki świata, to zadawać gwałt zarówno jej, jak i współczesnej metodologii krytycznoliterackiej. Ba! Tym bardziej, że jeżeli mamy mówić o kierunkach, to musi istnieć jakieś centrum. Polska? Wygląda na to, że nie mam wyboru i muszę w duchu polonocentryzmu rozparcelować światową literaturę na Północ, Południe, Wschód i Zachód. […]

Toni Morrison – Umiłowana

Bohaterem zbiorowym powieści Toni Morrison są ludzie, którzy niecałe dwieście lat temu (to wciąż jest bardzo mało) uchodzili za zwierzęta gospodarskie. Jeżeli więc byt kształtuje świadomość, to być czarnoskórym niewolnikiem w USA oznaczało nie rościć sobie prawa do własnej tożsamości oraz zapomnieć o takim luksusie jak miłość czy przywiązanie. Morrison tak pisze o jednej ze […]

Bałkany – terror kultury (Ivan Čolović)

Wydawnictwo Czarne po raz drugi zdecydowało się na wydanie Bałkanów – terroru kultury Ivana Čolovicia, co cieszy przynajmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, wznowienie tomiku esejów serbskiego etnografa daje pretekst do tego, by znów się nim zajmować, a jest to pozycja wartościowa, naświetlająca drugą stronę medalu bałkanizacji. Po drugie, po siedmiu latach od pierwszego wydania […]

Emil Andreev – Łomskie opowieści

Na prowincji zostali tylko starcy i wariaci, jak mówi jeden z bohaterów opowiadań Emila Andreeva. To o nich – samotnikach, odmieńcach zamieszkujących okolice miasta Łom, zarówno tutejszych, jak i tych, których na północno-zachodni kraniec Bułgarii przywiodło nieszczęście lub szaleństwo – traktują w większości Łomskie opowieści. Miejsce, w którym rzeka nosząca tę samą nazwę co miasteczko […]

Ismail Kadare – Kolacja dla wroga

Kolacja dla wroga to powieść stosunkowo krótka, skoncentrowana na głównym wątku – tytułowej kolacji, owianej tajemnicą o wielkim znaczeniu dla miasta, może nawet całej Albanii, całego bloku wschodniego albo i całego świata. Takie przypuszczenia targają mieszkańcami Gjirokastry, swoistym bohaterem zbiorowym utworu Ismaila Kadarego, który rodaków z rodzinnego miasta przedstawia w krzywym zwierciadle. W tej satyrze na […]

Igor Sokołowski – Białoruś dla początkujących

Recenzent ma w sobie coś z psychoterapeuty i zdarza mu się stosować przeciwprzeniesienie. To, co najbardziej przeszkadza w pracy, ale stanowi też jakąś informację o interpretowanym zjawisku. Tekst, jak klient czy pacjent, wzbudza emocje i wymusza określone postawy. Ergo,czytając znakomite dzieło, czuję się jak uczennica wobec mistrza albo też ogarnia mnie gorycz, dlaczego nie ja […]