Sporne postaci polskiej krytyki feministycznej po 1989 roku pod redakcją Moniki Świerkosz

1f8f6f8a605b2bc17ca131e770b3f9aaTom „Sporne postaci polskiej krytyki feministycznej po 1989 roku” pod redakcją Moniki Świerkosz jest niezwykle ważnym głosem w dyskusjach dotyczących jednej z wciąż wywołujących napięcie dziedzin współczesnej humanistyki, pomimo jej dwudziestopięcioletniej obecności. Zebrane tu teksty doskonale ilustrują główny cel książki – ukazanie różnorodności polskiej krytyki feministycznej, jej zmieniających się celów politycznych oraz dobrobytu intelektualnego.

Feminizm wciąż ma w Polsce przyklejoną niezbyt pozytywną łatkę jakiegoś dziwactwa, czy wręcz nadwrażliwości w kwestiach dotyczących kobiet. Zarówno same badaczki, jak i badacze z tego kręgu literaturoznawstwa (i nie tylko) świadomi są poruszania się po dość ryzykownym dla niektórych gruncie. Znakomicie oddają ten problem słowa Agnieszki Gajewskiej (autorki m.in. wydanej ostatnio znakomitej pozycji „Zagłada i gwiazdy. Przeszłość w prozie Stanisława Lema), zacytowane w otwierającym tom tekście Moniki Świerkosz: „Nie mogę jednak zapomnieć, że krytyka feministyczna może być także uparcie jednowątkowa, stanowcza, podporządkowana jednemu celowi. Wtedy staje się nudna, oczywista i uboga intelektualnie. Męczy, operuje stereotypami, dzieli świat na kobiety i mężczyzn (…), ale także nie poddaje się dyskusji”. Zbiór ten stanowi znakomite remedium na lęk poznańskiej badaczki – otwiera na dialog i refleksję, a przede wszystkim pokazuje, że krytyka feministyczna wciąż ma wiele postaci i tematów wartych poddania sporom i dyskusjom.

Monika Świerkosz zebrała autorów i autorki, którzy na wiele sposobów potraktowali „sporne postaci”. Sama redaktorka zajęła się Stanisławą Przybyszewską, której twórczość i życie osadziła w kategorii „kobiecości”, przez rzez wiele lat kluczowej dla gender studies. Znajdziemy tu także tekst poświęcony Marii Kuncewiczowej, której recepcja po 1989 roku została zestawiona z losem twórczości Zofii Nałkowskiej. Są tu jednak także teksty dotyczące mniej znanych twórczyń – jidyszowej poetki Racheli Auerbach, prowincjonalnej pisarki Katarzyny Suchodolskiej, Gustawy Jareckiej, autorki proletariackiej, czy Heleny Boguszewskiej. Dwa teksty wychodzą swoim zainteresowaniem poza pisarki czy poetki: Agata Zawiszewska zajęła się niewygodnymi wątkami w biografii i działalności społecznej Pauliny Kuczalskiej-Reinschmit, a Samuel Nowak pracą Marią Janion w kontekście posthumanizmu. O tym, jak szerokie jest pole zainteresowań polskiej krytyki feministycznej, świadczą także takie teksty jak ten autorstwa Macieja Dudy, dotyczący Piotra Chmielowskiego, czyli emancypatora, a także Agnieszki Mrozik, która w swojej pracy badawczej zajmuje się komunistkami. Tutaj pokazuje, jak wielkim problem są one dla współczesnych lewicowych feministek.

Tom pod redakcją Moniki Świerkosz stanowi nie tylko dwudziestopięcioletnią obecność krytyki feministycznej w Polsce, ale także znakomity dowód na to, jak wiele jeszcze przed nią przestrzeni do interpretacji i badań. Teksty zamieszczone w tej książce poddają refleksji przeszłość, często rewindykując postaci, bohaterki i bohaterów czy lektury. Przede wszystkim jednak pozwalają dojść do głosu wciąż nieodkrytym czy zapomnianym.

 

Tytuł: „Sporne postaci polskiej krytyki feministycznej po 1989 roku”

Pod redakcją Moniki Świerkosz

Wydawnictwo Naukowe Katedra

Gdańsk 2016

About the author
Anna Godzińska
Ukończyła studia doktoranckie na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Szczecińskiego, autorka tekstów o miłości poza fikcją w magazynie Papermint oraz o literaturze w Magazynie Feministycznym Zadra. Fanka kobiet - artystek wszelakich, a przede wszystkim molica książkowa;)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *