Kto się boi Pippi?

W  prawie każdej dziecięcej biblioteczce znajdziemy książkę o przygodach  Pippi Pończoszanki. Nic dziwnego, skoro bohaterkę Astrid Lindgren znają  wszystkie pokolenia.  Każdy  z nas pamięta  zuchwałą sierotkę obdarzoną  niezwykłą siłą, która jak nikt inny radzi sobie z przeciwnościami losu. Okazuje się jednak , że  Pippi Langstrump miała z początku wielu wrogów, którzy robili wszystko , by jej postać odeszła w zapomnienie i nie zawładnęła dziecięcą wyobraźnią. Jakie emocje budzi    dzisiaj?


Pippi+LangstrumpfPippi Langstrump  znamy równie dobrze z książki  Astrid Lindgren, co z opartego  na  niej filmu.     Telewizyjna  bohaterka okazała się wymarzonym ucieleśnieniem  literackiej postaci i podbiła serca  dziecięcych  widzów na całym świecie.  To dzięki jej charakterystycznej urodzie i energii,  jaką emanowała z ekranu,  tak łatwo jest  zachować  w pamięci obraz Pippi. Mamy więc przed oczami   jej  buzię pokrytą  piegami,  piękny szeroki uśmiech i dwa  rude,   sztywne jak  drut  warkoczyki.  Widzimy, jak beztrosko nuci piosenkę,  spacerując   na koniu z  małpką na ramieniu, albo  zadaje podchwytliwe  pytania   dzieciom sąsiadów,  grzecznemu i  ułożonemu  rodzeństwu.

Pippi Pończoszankę  kojarzymy z  niebanalnym  sposobem bycia.  Oczywiście  jej  towarzystwo stanowi dla innych dzieci niebywałą atrakcję.  Jednak  zachowanie Pippi   jest  czasami  niestosowne  i  zawstydzające.  Z jednej strony jest  dziewczynką  o wielkim sercu, zdolną  do szlachetnych czynów.  Wiernym przyjacielem,  któremu nigdy nie brakuje szalonych  pomysłów. Z drugiej, pozostawioną  samopas , nie znającą   podstawowych   zasad savoir- vivre’ u , nieokrzesaną   sierotą .  Brakuje  jej taktu i delikatności.  W niektórych sytuacjach Pippi  bywa po prostu nieznośna.

Kim jest naprawdę  charyzmatyczna i  szalona Pippi?  Córką  marynarza, który zostawił jej w spadku dom i sakiewkę pełną  złotych dukatów. Wcześniej pokazał dziewczynce kawałek świata.  Zginął  w trakcie katastrofy na morzu, jednak Pippi utrzymuje, że wydostał się na ląd i został królem tubylców. Jego powrót ma być  jedynie  kwestią  czasu. Pippi  nie pamięta swojej matki , która zmarła przy jej urodzeniu. Co jest największym problemem energicznej  dziewczynki , która świetnie radzi sobie bez kurateli dorosłych ? To , że  właśnie oni  próbują  wtargnąć w jej  świat  i  umieścić  w sierocińcu.

Taką   właśnie dziecięcą postać  powołała do życia szwedzka pisarka.   Ukazaniu się  przygód    Pippi  Langstrump    nie towarzyszył powszechny entuzjazm. Ich  drugiego wydania  omal nie zniosła   fala  krytyki ze strony znawców  literatury dziecięcej, którzy  cenili wcześniejsze opowieści  Astrid Lindgren za ich moralizatorski ton.   Tym razem posądzili autorkę o brak zdrowego rozsądku. Swoje niezadowolenie z powodu ukazania się  „Pippi Pończoszanki”    wyrażali  jednak przede wszystkim   rodzice. Zarzucali  pisarce , że  podważa   ich autorytet  w oczach dzieci  i  przedstawia    im  niewłaściwy wzór  do naśladowania. Część z nich nalegała nawet , by książka  została wycofana ze sprzedaży.  Stało  się  inaczej.  Bohaterka  okazała się wyjątkowo atrakcyjna dla najmłodszych czytelników.  Książka  cieszyła się co raz większym zainteresowaniem, zaczęły pojawiać się  jej tłumaczenia. Fenomen  Pippi zataczał co raz większe kręgi i tak przetrwał  kilkadziesiąt lat, aż do dzisiaj.

Nie ma wątpliwości  co do tego , że  książka  Astrid Lindgren rzuciła  nowe światło na literaturę dziecięcą.  By się o tym przekonać , wystarczyło   porównać ją z innymi popularnymi bajkami, zarówno  współczesnymi, jak i tymi sprzed wieków. Bohaterowie,  którzy do tamtej pory   władali   dziecięcą wyobraźnią, podobnie jak Pippi  wykazywali  się odwagą  w walce z przeciwnościami losu i potrafili  udowodnić, że   nawet jeśli  życie nie jest   usłane różami,   można  być  szczęśliwym i ukazywać swoją  postawą  pełnię człowieczeństwa. Jednak żaden z nich nie był  tak niezależny i pewny siebie   jak  Pippi Langstrump , nie postrzegał rzeczywistości w sposób  równie    ciekawy i  bliski dzieciom.  Pod  względem tych właśnie cech  osobowości  nie dorównują Pippi  nawet współcześni bohaterowie animowanych  bajek.

Z czasem i  rodzice  przekonali się do wdzięcznej i obdarzonej nadzwyczajnym   poczuciem humoru , rudowłosej   Pippi .  Uświadomili sobie , że  poza wyznaczonym rytmem i  poczuciem bezpieczeństwa ich pociechy potrzebują prawdziwego kontaktu . Odstawiając na półkę infantylne opowiastki i czytając dzieciom  ich ulubioną  lekturę, a przy okazji  szczerze wymieniając się z nimi  spostrzeżeniami  na temat Pippi  i jej przygód, rodzice  okazują  im zrozumienie  i pełne  zaufanie. Przede wszystkim jednak pogłębiają  więź między sobą, a dziećmi. Pippi staje się więc łącznikiem pomiędzy dwoma światami: dorosłych i ich podopiecznych.

Fascynującą   bohaterkę  opowieści  Astrid  Lindgren znają czytelnicy i widzowie w kilkudziesięciu krajach. Książka została przetłumaczona nawet na takie języki jak perski, kurdyjski , czy esperanto.

Przygody Pippi Pończoszanki są  skierowane  do  odbiorców  w wieku około dziesięciu lat.  Ale  Pippi  nie  pozostaje   wyłącznie  dziecięcą bohaterką.  Dla  wszystkich  pokoleń  jest  ideałem  przyjaciela.  Myśl o Pippi  potrafi podnieść nas na duchu  w chwilach zwątpienia i smutku. Bo kiedy czujemy się źle ,  a  ze świata dochodzą  do nas  niepokojące  wieści , miło jest pomyśleć o osobie, która pomimo przeciwności  losu   każdy dzień wita z radością i optymizmem.

Poprzez swój oryginalny wygląd i nietypowe  zachowanie Pippi  inspiruje zarówno dziewczynki  jak i  rożnej maści  artystów, na czele z tymi najbardziej znanymi. Bohaterka filmu science fiction  Luca Bessona „ Piaty element”   nie przez przypadek nosi włosy w marchewkowym kolorze i  równie dużą   ilość   imion.  Jednak najbardziej wzruszającym dowodem  oddziaływania twórczości   Astrid Lindgren  na masową wyobraźnię  jest  prawdopodobnie książka, która ukazała  się wiele lat temu w Korei Południowej. Na publikację składają się listy napisane przez rówieśniczkę Pippi Langstrump skierowane do jej autorki . Dziewczynka opisuje w nich trudne relacje z matką.  Niestety książka została wydana krotko po śmierci  pisarki, więc nie została jej doręczona. Ważne jest jednak to, że  dla najmłodszych  Astrid Lindgren  jest  wciąż najlepszą terapeutką i przewodnikiem po krainie dzieciństwa.

Maria Anna Libicka  

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *