Kategoria: Literatura faktu

„Śląsk zbuntowany” Dariusz Zalega

W pospiesznej epoce globalizacji wszystkie regiony pogranicza wydają się zbyt skomplikowane i niebezpieczne. Media przyzwyczaiły nas do wizji świata jednolitego, przewidywalnego, mdłego. Tymczasem wystarczy tylko zainteresować się historiami prowincji, a wtedy cała wizja dziejów uładzonych i jednokierunkowych może lec w gruzach. W Europie Środkowej zawsze kipiało od rozmaitych etnosów, nacjonalizmów, języków i krwawych zaszłości. Dariusz […]

„Gomułka. Władzy nie oddamy” towarzysz „Wiesław” oczami Piotra Lipińskiego

Kolejna biografia polityczna autorstwa Piotra Lipińskiego przybliża najbardziej chyba emblematyczną postać powojennej Polski. Władysław Gomułka, towarzysz „Wiesław”, swoją działalnością symbolizował wszystko to, z czym w powszechnej świadomości wiązano okres Polski Ludowej: rozczarowanie, stracone szanse, powszechną przaśność, odcięcie od Zachodu, autokratyzm w sposobie sprawowania władzy – świetna recepta na odstręczenie większości społeczeństwa od Polski Ludowej i […]

Przepływy, współdziałania, kręgi możliwego. Antropologia powodzenia – Tomasz Rakowski

Polski antropolog Tomasz Rakowski swą monografię poświęcił opisowi procesu wymiany przysług i praktyk współdziałania we współczesnej Mongolii. Analizie poddana została grupa Torgutów zaałtajskich, zamieszkująca teren pogranicza mongolsko-chińskiego. Autora interesował szczególnie proces formowania się społeczności torguckiej w warunkach politycznej i ekonomicznej transformacji Mongolii, a także wpływ pamięci kulturowej na postpasterskie społeczeństwo. Mongolia, podobnie jak inne państwa […]

PATRONAT SZUFLADY: Czy roboty czują ból? – Peter Cave

Filozofia jest wszędzie. Najprostsza decyzja dotycząca przyszłości okazuje się często rezultatem głębokich, filozoficznych deliberacji, z których nawet nie zdajemy sobie sprawy. W zebranych przez Petera Cave’a 33 łamigłówkach widzimy nie tylko, jak wpływa na nasze wybory, ale także, jak może je wzbogacić. Autor nie podaje bowiem jednoznacznych odpowiedzi, oferując w zamian jeszcze więcej pytań i […]

Lotna nowoczesność – Aleksander Zbrzezny

Lotna nowoczesność, autorskie pojęcie stojącego za tą opasłą książką doktora filozofii, to przedłużenie Baumanowskiej płynnej nowoczesności, która obecnie, poprzez upowszechnienie nowych technologii, przeszła w parę i unosi się nad współczesnym światem. Przedmiotem książki Aleksandra Zbrzeznego jest namysł filozoficzno-socjologiczno-historyczny nad współczesnością. Podobnie jak Zygmunt Bauman, a w przeciwieństwie chociażby do Francisa Fukuyamy, z którego tezą o […]

Armagedon i paranoja – Rodric Braithwaite

Broń atomowa mogła przyczynić się do końca wojen – zniszczenie, do którego jest zdolna, powinno przecież skłonić odpowiednich ludzi do myślenia. Zamiast tego dała początek wyścigowi zbrojeń, który trwał przez blisko pół wieku, stawiając przeciętnych obywateli w sytuacji permanentnego poczucia zagrożenia. Kiedy myślimy o drugiej wojnie światowej, często w pierwszej kolejności przychodzi nam do głowy […]

Dzieci nie płakały. Historia mojego wuja Alfreda Trzebinskiego, lekarza SS, Natalia Budzyńska

„Dzieci nie płakały” Natalii Budzyńskiej to bodaj pierwsza w literaturze polskiej faktu historia rodzinna z nazizmem w tle. Wprawdzie w skomplikowanych polskich dziejach nie brakowało zdrad, kolaborantów i renegatów, jednakże współpraca z systemem nazistowskim do dzisiaj uchodzi za najbardziej wstydliwą sprawę. Wbrew pozorom nie była ona jednak rzadkością, szczególnie na terenach narodowościowo różnorodnych. W czasie […]

Żywnościowy rejestr win (Marta Sapała, Na Marne, Czarne 2019)

Temat ważny i aktualny, dzięki któremu książka sama pcha się w ręce. Chciałam napisać, że Marta Sapała udowadnia, iż nie trzeba wyruszać w świat, żeby znaleźć dobry temat na reportaż, bo wystarczy się po niego schylić tam, gdzie się jest, jednak to nie tak. Marnotrawstwo żywności to jeden z ważniejszych aspektów coraz bardziej palącego problemu, […]