Amy i Isabelle – Elizabeth Strout

amy-i-isabelle-390Relacja matka – córka, brak porozumienia między nimi, ograniczenia i oczekiwania społeczne wobec kobiet w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku, życie w małej społeczności w Stanach Zjednoczonych, zakazana miłość nastolatki do nauczyciela – wszystko to już było w literaturze. A jednak! Jeśli takie zagadnienia bierze na swój warsztat Elizabeth Strout, to jest pewne, że będzie inaczej, ciekawie, a także niepokojąco i refleksyjnie.

Amy i Isabelle” to imiona córki i matki, które wiodą niezwykle nudne życie w swoim małym domku na obrzeżach przemysłowego miasteczka Shirley Falls. Przybyły tu, gdy dziewczynka była malutka, samotne, bez ojca i męża, który rzekomo zmarł. Matka pracuje jako sekretarka w fabryce pełnej kobiet, a córka wiedzie dość ograniczony żywot nastolatki – poza paleniem papierosów nie wykonuje żadnych większych buntowniczych gestów.

To właśnie Isabelle narzuca swoisty rygor, na który składają się rytuały i niekończące się ograniczenia. Obsesyjnie wręcz pilnuje przede wszystkim siebie, ale i córki. Jej myśli krążą jedynie wokół tego, co na jej temat pomyślą inni (także Amy). Mają być „porządne” to słowo klucz oznaczające bycie niemal przezroczystymi nie zwracać na siebie uwagi, zachowywać odpowiednio, nie rozbudzać chęci plotkowania.

To był jej sekret przez całe lata: pragnęła innej matki. Pragnęła matki pięknej, serdecznie witającej ludzi. Matki, która (…) całowałaby męża wracającego z pracy, mieszkałaby w domu położonym nieopodal innych domów, a sąsiedzi by ją odwiedzali – nie chciała matki tkwiącej w tym malutkim domu w lesie”. Amy szuka sposobu na inne życie i znajduje je w książkach, poezji, ale przede wszystkim w osobie nauczyciela matematyki. Gdy sekretna miłość wychodzi na jaw, matka kategorycznie rozprawia się z mężczyzną, a córka utwierdza się jeszcze mocniej w przekonaniu o swoim nieszczęściu. Jednak kolejne dość dramatyczne wydarzenia, nie tylko w domu kobiet, doprowadzą do wyzwolenia się z narzuconych sobie ograniczeń. Wypowiedziane na głos prawdy pozwolą wyjść z przestrzeni wypełnionej samotnością.

Pisarka znakomicie odmalowała społeczność małego miasteczka, z jego sekretami, hipokryzją, plotkowaniem, ale jednocześnie pokazała, że siła – w nawet tak mocno patriarchalnych czasach i miejscu – tkwi w kobietach, ich relacjach, przyjaźni. Każda kłótnia jest do naprawienia, do zmiany – wystarczy jedynie otworzyć się, rozmawiać.

Elizabeth Strout jak nikt potrafi opisywać na nowo, z niezwykle świeżym spojrzeniem, to, co już dobrze znamy. Jej koncentracja na szczegółach – nie tylko przedmiotów, ale i emocji to znak rozpoznawczy tej prozy, której akcja tylko pozornie toczy się leniwie, a jednak nie pozwala przerwać lektury. Znakomita powieść!

Tytuł: „Amy i Isabelle”

Autorka: Elizabeth Strout

Przekład: Agnieszka Wyszogrodzka-Gaik

Wydawnictwo: Wielka Litera

Data premiery: 9 maja 2018

About the author
Anna Godzińska
Ukończyła studia doktoranckie na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Szczecińskiego, autorka tekstów o miłości poza fikcją w magazynie Papermint oraz o literaturze w Magazynie Feministycznym Zadra. Fanka kobiet - artystek wszelakich, a przede wszystkim molica książkowa;)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *