Zdrajca Amos Oz

81314_pantera-w-piwnicy_200W przedstawionych ostatnio przeze mnie esejach – Jak uleczyć fanatyka – Oz wspomina swoją powieść Pantera w piwnicy (Rebis, Poznań 2009). Cytuje tam jej spory fragment, pierwsze dwie strony tekstu. Pisze potem: „Tylko ten, kto kocha, może zostać zdrajcą. Zdrada nie jest przeciwieństwem miłości, to jeden z jej wielu wyborów […] I oto, panie i panowie, trudny wybór czy zostać fanatykiem czy zdrajcą. Ja dokonałem wyboru, jak dowiecie się z Pantery w piwnicy”.

Akcja książki rozgrywa się w Jerozolimie w 1947 roku. Profi, bohater książki, mimo iż wie, że wroga należy nienawidzić, jednak zaprzyjaźnia się z brytyjskim policjantem. Chłopiec po raz pierwszy w życiu staje przed problemem lojalności i zdrady. Pantera w piwnicy mówi o dorastaniu Profiego, ale przede wszystkim o dziecięctwie samego Izraela. W niedawnej rozmowie Amosa Oza z Pawłem Smoleńskim, drukowanej w „Gazecie Wyborczej” („Magazyn Świąteczny” z 11-12 stycznia 2014, s. 25), dotyczącej negocjacji izraelsko-palestyńskich, pisarz przyznaje: „Bywa tak, że zapisanie kogoś do drużyny zdrajców to często wyróżnienie, szansa bycia w najlepszym towarzystwie. Jestem dumny z takiej reprezentacji Izraela”. Tym samym Oz rozgrzesza Profiego, któremu pewnego ranka na ścianie domu napisano PROFI BOGED SZAFEL (Profi jest podłym zdrajcą).

I jeszcze jedno. Pantera w piwnicy zawiera najpiękniejszy opis biblioteki, jaki kiedykolwiek czytałam. Od tej pory na hasło „biblioteka” reaguję nie klasycznym przywołaniem Borgesa, lecz właśnie Oza.

About the author
Marta Haba
urodzona w 1980 roku w Gdyni. Literaturoznawczyni i filozofka. Interesuje się psychoanalityczną (freudowsko-jungowską) koncepcją twórczości literackiej. Za istotne intelektualne przeżycie uznaje przeczytanie wszystkich tomów Prousta. Patchwork jest jej debiutem prozatorskim.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *